انواع و الگوهای صورتحساب الکترونیکی در سامانه مؤدیان

1) تفکیک مفهومی: «نوع»، «الگو» و «موضوع» چیست؟ 

برای کاهش خطا در ارسال صورتحساب به سامانه مؤدیان، این سه مفهوم را جدا از هم ببینید:

• نوع صورتحساب (inty): چارچوب کلی صورتحساب را مشخص می‌کند (نوع 1/2/3).
• الگوی صورتحساب (inp): سناریوی معامله و اقلام اختصاصی را تعیین می‌کند (مثل فروش، پیمانکاری، بارنامه، بورس مبتنی بر کالا و ...).
• موضوع صورتحساب (ins): جایگاه صورتحساب را نسبت به مرجع مشخص می‌کند: اصلی (1)، اصلاحی (2)، ابطالی (3)، برگشت از فروش (4).

نمونه سریع

اگر یک «فروش عادی» ثبت کرده‌اید: نوع (1 یا 2) + الگو (1 فروش) + موضوع (1 اصلی). اگر بعداً نیاز به اصلاح مجاز داشته باشید: همان نوع و همان الگو + موضوع (2 اصلاحی) و همراه با شماره مالیاتی مرجع. 

2) انواع صورتحساب الکترونیکی (Type)

نوع 1 — اطلاعات کامل خریدار و فروشندهدر این نوع، اطلاعات کامل خریدار و فروشنده ثبت می‌شود و پس از پذیرش سامانه، در کارپوشه خریدار درج می‌گردد؛ در صورت تأیید خریدار، می‌تواند به عنوان اعتبار مالیاتی برای خریدار محسوب شود.

نوع 2 — اطلاعات کامل فروشنده و کالا/خدمتاطلاعات فروشنده و کالا/خدمت کامل است. ثبت اطلاعات خریدار «اختیاری» بوده و از بابت این نوع، اعتبار مالیاتی برای خریدار قابل احتساب نیست.

نوع 3 — رسید کارتخوان/درگاه پرداخترسید پرداخت صادره از دستگاه کارتخوان یا درگاه پرداخت الکترونیکی است و به عنوان پایانه فروشگاهی پذیرفته می‌شود. در این نوع، صرفاً مبلغ پرداختی و مشخصات پذیرنده و حداقل مشخصات فروشنده درج می‌شود و اعتبار مالیاتی برای خریدار قابل احتساب نیست.

3) الگوهای صورتحساب الکترونیکی (Template) — شماره‌گذاری صحیح

شماره الگو (inp) باید دقیقاً مطابق فهرست مجازِ همان نوع صورتحساب انتخاب شود.

فروش عادیالگوی 1پیمانکاریالگوی 4بارنامهالگوی 8بورس مبتنی بر کالاالگوی 11شماره الگو (inp)نام الگونوع‌های مجاز

نکته مهم شماره‌گذاریدر نسخه V7.7، «فروش» الگوی 1 است، «پیمانکاری» الگوی 4، «بارنامه» الگوی 8 و «بورس مبتنی بر کالا» الگوی 11.

4) موضوع صورتحساب الکترونیکی (Subject) — کدهای موضوع (ins)

«موضوع صورتحساب» جایگاه صورتحساب را مشخص می‌کند. کدهای موضوع به صورت کلی عبارتند از: اصلی (1)، اصلاحی (2)، ابطالی (3)، برگشت از فروش (4).

موضوع 1 — صورتحساب اصلی فروش 

اولین صورتحساب الکترونیکی است که با انجام هر معامله صادر و در سامانه مؤدیان ثبت می‌شود.

موضوع 2 — صورتحساب اصلاحی زمانی صادر می‌شود که پس از صدور و ثبت صورتحساب مرجع، نیاز به اصلاح اقلام اطلاعاتی وجود داشته باشد (به‌جز اقلام مربوط به خریدار و اقلام کالا/خدمت). صورتحساب اصلاحی باید:

• از نظر نوع و الگو مطابق صورتحساب مرجع باشد.
• حاوی شماره منحصر به‌فرد مالیاتی صورتحساب مرجع باشد.

موضوع 3 — صورتحساب ابطالی 

در صورت احراز عدم تحقق معامله یا شرایط مقرر، صادرکننده صورتحساب ابطالیِ حاوی شماره مالیاتی مرجع را ثبت می‌کند.نکته: در موضوع ابطالی، فیلدهای «نوع» و «الگو» دارای وضعیت «خارج از الگو» خواهند بود.

موضوع 4 — صورتحساب برگشت از فروش 

وقتی بخشی از کالا/خدمت کاهش یافته یا برگشت داده شود، صورتحساب برگشت از فروش صادر می‌شود. این صورتحساب باید از نظر نوع و الگو مطابق مرجع باشد و شماره مالیاتی مرجع را داشته باشد.

5) سؤالات پرتکرار

آیا می‌توان اطلاعات خریدار یا شناسه کالا/خدمت را با اصلاحی تغییر داد؟

خیر. طبق بخش موضوع صورتحساب، امکان اصلاح اقلام اطلاعاتی مربوط به خریدار و نیز شناسه کالا/خدمت (و همچنین نوع و الگو) در هیچ‌یک از موضوعات وجود ندارد.

چه زمانی برگشت از فروش مجاز نیست؟

برای الگوهای صادرات (7)، بارنامه (8) و بورس مبتنی بر کالا (11)، موضوع فقط شامل اصلی، اصلاحی و ابطالی است و برگشت از فروش مجاز نیست.

چرا در ابطالی «نوع» و «الگو» خارج از الگو می‌شوند؟

طبق قواعد کنترلی موضوع صورتحساب، در صورتحساب‌های با موضوع ابطالی، فیلدهای نوع و الگوی صورتحساب وضعیت «خارج از الگو» خواهند داشت. 

آیا یک صورتحساب می‌تواند همزمان مرجع اصلاحی و برگشت از فروش باشد؟

خیر. طبق نکات بخش موضوع صورتحساب، امکان استفاده همزمان از یک صورتحساب مرجع در اصلاحی و برگشت از فروشِ ابطال‌نشده وجود ندارد.